1. Chuẩn bị giống

Sử dụng các giống lai F1 để trồng vì cho năng suất cao, có khả năng kháng bệnh tốt và dễ canh tác. Sau đây là 1 số giống được trồng phổ biến:

– Mummy 331: Sinh trưởng khá, bắt đầu cho thu hoạch 35-37 ngày sau khi gieo (NSKG), trái suông đẹp, to trung bình, vỏ màu xanh trung bình, gai trắng, thịt chắc, phẩm chất ngon, dòn,  không bị đắng, năng suất trung bình 30-50 tấn/ha.

– Giống 759: Sinh trưởng mạnh, cho thu hoạch 35-37 NSKG, trái thẳng, to trung bình, gai trắng, màu trái hơi nhạt hơn nhưng năng suất và tính chống chịu tương đương Mummy 331.

– Mỹ Trắng: Cây phát triển và phân nhánh tốt, cho thu hoạch 35-37 NSKG, tỉ lệ đậu trái cao, trái to trung bình, màu trắng xanh, gai trắng, ít bị trái đèo ngay cả ở giai đoạn cuối thu hoạch.

– Mỹ Xanh: Cây sinh trưởng tốt, chống chịu tốt hơn giống Mỹ Trắng, trái to tương đương Mỹ Trắng nhưng cho nhiều trái và năng suất cao hơn.

– Happy 2 và Happy 14: Trái to, màu xanh trung bình, ruột nhỏ, gai trắng nên trái giữ được rất lâu sau thu hoạch. Dưa Happy chống chịu tốt bệnh đốm phấn và cho năng suất cao tương đương các giống F1 khác.

2. Thời vụ

Ở Đồng bằng Sông Cửu Long dưa leo được trồng quanh năm. Gồm các vụ sau:

– Vụ Hè Thu: Đây là vụ trồng chính trong năm. Gieo tháng 5-6 dl, thu hoạch tháng 7-8 dl. Mùa này dưa cho năng suất cao, ít sâu bệnh và giảm công tưới nước.

– Vụ Thu Đông: Gieo tháng 7-8 dl, thu hoạch 9-10 dl, do mưa nhiều, cây có cành lá
xum xuê, cho ít hoa trái. Trong thời kỳ trổ bông nếu gặp mưa liên tục vào buổi sáng thì cây đậu trái kém hoặc trái non dễ bị thối, vụ này dưa dễ bị bệnh đốm phấn nên thời gian thu hoạch ngắn.

– Vụ Đông Xuân: Gieo tháng 10-11 dl, thu hoạch tháng 12-1dl. Vụ này thời tiết lạnh, thường có dịch bọ trĩ và bệnh đốm phấn phát triển mạnh nên phải chú ý từ đầu.

– Vụ Xuân Hè: Gieo tháng 1-2 dl, thu hoạch 3-4 dl. Cuối mùa nắng, thời tiết khắc nghiệt nhất trong năm, lượng nước bốc hơi qua mặt đất và lá dưa nhiều, nếu không tưới đủ nước cây sinh trưởng kém thân ngắn, lá nhỏ, hoa trái ít và cho năng suất thấp.

3. Xử lý hạt giống

Ngâm hạt giống dưa leo vào nước ấm khoảng 30-35°C từ 2-3 tiếng, sau đó vớt hạt ra rửa lại bằng nước sạch và ủ vào khăn ẩm ở nhiệt độ 27-30°C trong vòng 3-5 ngày, phải luôn giữ độ ẩm cho bọc ủ và kiểm tra thấy hạt giống nứt ra và nảy mầm thì đem gieo.

4. Làm bầu và gieo cây con

– Đất bầu: 40% đất bột + 40% xơ dừa  + 20% là mùn mục.

– Khi hạt nứt nanh thì đem gieo vào các hốc bầu, mỗi hốc 1 hạt và tuới đủ ẩm để mầm cây phát triển tốt. Đặt hạt xong dùng phân hữu cơ oai mục rải  mỏng lên mặt khay, che kín hạt rồi tiến hành tưới ẩm ngay sau đó.

– Chăm sóc bầu cây: Mỗi ngày cần tưới nhẹ 1 lần và thường xuyên kiểm tra xem hạt đã nảy mầm chưa. Sau 5-7 ngày, là có thể tiến hành mang bầu cây ra trồng.

5. Làm đất

– Đất trồng dưa leo nên chọn khu vực đất cao, dễ thoát nước nhưng chủ động nguồn nước tưới. Đất thịt nhẹ hoặc cát pha có độ pH từ 6- 6,5. Nếu pH thấp hơn thì dùng vôi bón để tăng pH.

– Ngoài ra, đất phải được xác định hàm lượng một số kim loại nặng trước khi sản xuất và trong quá trình sản xuất đảm bảo không vượt quá ngưỡng cho phép  như: hàm lượng asen không vượt quá 12mg/kg đất khô, kẽm 200, đồng 50,…

– Đất trồng cần được cày bừa kỹ, làm nhỏ, tơi xốp, nhặt sạch cỏ dại. Nếu cần phải xử lý sâu bệnh thì dùng vôi bột để xử lý đất.

– Sau khi làm đất tiến hành lên luống:  Luống dưa rộng 1,2 m-1,5 m, cao 25-30 cm. Rãnh nên để rộng từ 30-35 cm..

– Sau khi làm đất xong, tiến hành trải màng phủ nilon để hạn chế sâu bệnh hại và cỏ dại trong quá trình cây dưa sinh trưởng. Màng phủ đã khoét sẵn các lỗ đường kính từ 10-12 cm tương đương với khoảng cách trồng dưa.

6. Khoảng cách trồng

Giống dưa chuột quả nhỏ và dưa chuột ăn tươi: Cây cách cây 40-45 cm trong vụ xuân và 30-35cm trong vụ đông.Mật độ: 30.000-33.000 cây/ha.

Giống dưa chuột bao tử: Cây cách cây 60cm trong vụ đông và 70cm trong vụ xuân. Mật độ: 25.000-28.000 cây/ha.

Chăm sóc

1. Tưới nước:

– Nguồn nước tưới phải là nước sạch, không lấy nước trực tiếp từ các khu vực ô nhiễm, nước từ các khu công nghiệp, khu dân cư tập trung, trang trại chăn nuôi, lò giết môt gia súc…

– Hàm lượng một số hóa chất và kim loại nặng trong nước tưới không vượt quá ngưỡng cho phép như: thủy ngân 0,001mg/lit, a sen và chì: 0,1…

– Sau khi gieo, nếu thấy đất thiếu độ ẩm đưa nước vào rãnh ngập 1/2 độ cao luống hoặc tưới nước và giữa hai hàng. Khi cây trưởng thành cần giữ ẩm thường xuyên, dưa là cây không chịu hạn, đất thiếu ẩm thân, lá còi cọc, ra hoa, ra trái muộn, ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng sản phẩm.

2. Bón phân

Tăng cường sử dụng phân hữu cơ ủ hoai mục bón để bón lót. Tuyệt  đối không bón các loại phân chuồng chưa ủ hoai, không dùng phân tươi pha nước để tưới. Kết hợp giữa tưới nước với bón thúc ở 3 thời kỳ:

  • Lần 1: Sau khi cây bén rễ hồi xanh.
  • Lần 2: Khi cây bắt đầu ra hoa cái.
  • Lần 3: Sau khi thu trái đợt đầu.

Công thức phân thường dùng cho dưa leo là:

N: 140-220 kg/ha

P2O5: 150-180 kg/ha

K2O: 120-150 kg/ha

Dựa vào công thức trên có thể bón cho 1 ha dưa leo: vôi, 20 tấn phân chuồng, 1 tấn phân (16-16-8), 100 kg Urea, 50 kg DAP và 100 kg KCl

Bảng: Thời điểm, loại phân và liều lượng bón cho 1 ha

Loại phân Tổng số Bón lót Tưới thúc
(5-10 NSG)
Bón thúc
(15-20 NSG)
Bón nuôi trái
(35-55 NSG)
Vôi (tấn) 1 1
Phân chuồng (tấn) 20 20
16-16-8 (kg) 1.000 400 300 300
Urê (kg) 100 50 50
DAP (kg) 50 50
KCl (kg) 100 100

3. Cắm giàn:

Cây 5-6 lá thật, lúc ra tua cuốn cần tiến hành cắm giàn cho cây. Giàn dưa
chuột cắm hình chữ nhân, cao 1,2-1,6. Mỗi hecta cần 42-45 nghìn cây dóc. Sau
khi cắm buộc giàn chắc chắn, dùng dây đay, dây chuối mềm buộc ngọn dưa lên
giàn theo hình số 8. Công việc này làm thường xuyên đến khi cây ngừng sinh
trưởng (thu 3-4 lứa quả).

Thường xuyên nhặt sạch cỏ ở gốc cây, cắt bỏ những lá già ở phía dưới để tạo độ thông thoáng cho ruộng.

Giữ 3-4 cành cấp 1, mỗi cành chỉ để 1-2 đốt quả, còn lại cắt bỏ để tập trung dinh dưỡng cho quả ở thân chính.

4. Quản lý cỏ dại

Các loại cỏ thường gặp ở trên ruộng: Cỏ mầm trầu, rau trai, cỏ chỉ, rau dền,…

Để giảm bớt chi phí cho công làm cỏ sử dụng một số biện pháp sau:

– Dùng hóa chất diệt cỏ phun trước khi trồng.

– Che phủ mặt luống bằng rơm rạ chỉ để hở hốc cho cây phát triển.

– Trồng xen, trồng lẫn.

– Che màng phủ nilong.

5. Phòng trừ sâu bệnh

Áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp IPM để phòng trừ dịch bệnh như: Luân canh cây trồng hợp lý, sử dụng giống tốt, sạch bệnh, thường xuyên vệ sinh đồng ruộng, sử dụng nhân lực bắt giết sâu.

Chỉ  sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi thật cần thiết và đảm bảo: Thuốc nằm trong danh mục cho phép, chọn các thuốc ít độc hại với thiên địch, các động vật khác và con người. Ưu tiên sử dụng các thuốc sinh học (thuốc vi sinh và thảo mộc), thuốc ít độc, thuốc có thời gian phân hủy nhanh và thời gian cách ly ngắn.

6. Phòng trừ sâu bệnh

Vụ xuân sau gieo khoảng 40-45 ngày,  vụ đông sau gieo 30-35 ngày là bắt đầu thu hoạch. Dưa leo có thể thu liên tục hàng ngày, thường xuyên quan sát để chọn lựa quả dưa đạt tiêu chuẩn, đảm bảo năng suất và chất lượng.

Thu hoạch khi thấy vỏ trái có màu xanh mượt, còn lớp phấn trắng, trái suông đẹp và đầu trái còn cánh hoa chưa rụng. Thời gian thu trái kéo dài 20-30 ngày, thu cách ngày 1 lần, lúc rộ có thể thu mỗi ngày để trái vừa lứa, đồng đều, dễ bán

Trên 1ha diện tích, tùy thuộc vào giống và từng thời vụ nếu chăm sóc tốt theo đúng quy trình thì thông thường dưa chuột ăn tươi năng suất trung bình 35 tấn/ha. Có những giống 45-50 tấn.

 

Write a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *